Suy niệm ngày 18.02.2026
THÁNH LỄ MỒNG HAI TẾT
Kính nhớ Tổ tiên, Ông bà, Cha mẹ
(Mátthêu 15, 1-6)
✠ Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Mátthêu
Bấy giờ có mấy người Pharisêu và mấy kinh sư từ Giêrusalem đến gặp Đức Giêsu và nói rằng: “Sao môn đệ ông vi phạm truyền thống của tiền nhân, không chịu rửa tay khi dùng bữa?” Người trả lời: “Còn các ông, tại sao các ông dựa vào truyền thống của các ông mà vi phạm điều răn của Thiên Chúa? Quả thế, Thiên Chúa dạy: Ngươi hãy thờ cha kính mẹ; kẻ nào nguyền rủa cha mẹ, thì phải bị xử tử. Còn các ông, các ông lại bảo: ‘Ai nói với cha với mẹ rằng: những gì con có để giúp cha mẹ, đều là lễ phẩm dâng cho Chúa rồi, thì người ấy không phải thờ cha kính mẹ nữa’. Như thế, các ông dựa vào truyền thống của các ông mà huỷ bỏ lời Thiên Chúa.”
SUY NIỆM
Trong bầu khí những ngày đầu xuân năm mới, khi đất trời giao hòa và muôn hoa đua nở, chúng ta lại có một ngày thật đặc biệt. Sau ngày mồng Một thờ phượng Thiên Chúa, mồng Hai Tết, toàn thể Giáo hội Việt Nam cùng hiệp lòng dành trọn ngày này để kính nhớ tổ tiên, ông bà, cha mẹ. Đây không chỉ là một nét đẹp của truyền thống, mà còn là một hành vi đức tin cao vời, một sự kết hợp tuyệt vời giữa truyền thống uống nước nhớ nguồn của dân tộc và Giới răn thứ 4 – Thảo kính cha mẹ.
Đạo Hiếu – Nền tảng luân lý của con người
Từ ngàn xưa, người Việt Nam chúng ta đã coi trọng chữ “Hiếu”. Ca dao có câu: “Công cha như núi Thái Sơn, nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.” Đạo hiếu là gốc rễ của mọi đạo lý làm người. Một người con có hiếu là người biết kính trọng, biết ơn và phụng dưỡng ông bà, cha mẹ khi các ngài còn sống, và tưởng nhớ, cầu nguyện khi các ngài đã khuất. Chính vì thế, ngày Tết là dịp để con cháu sum vầy, chúc thọ ông bà, thắp nén hương thơm trước bàn thờ tổ tiên, như một lời tri ân sâu sắc.
Tuy nhiên, là những người con Công giáo, chúng ta không dừng lại ở đó. Chúng ta tin rằng, lòng hiếu thảo ấy không chỉ là một phong tục hay một nghĩa vụ truyền thống, mà còn là một đòi hỏi của đức tin, một Giới răn rất trọng mà chính Thiên Chúa đã ban tặng.
Giới răn thứ bốn – Điều răn mang lời hứa
Hãy nhìn lên Mười Giới Răn, nền tảng của giao ước giữa Thiên Chúa và con người. Sau ba giới răn nói về bổn phận thờ phượng Thiên Chúa, thì giới răn thứ bốn chính là: “Thảo kính cha mẹ”. Thật ý nghĩa biết bao! Điều đó cho thấy, lòng hiếu thảo với cha mẹ trần gian chính là sự nối dài của việc thờ phượng Thiên Chúa trên trời. Không thể thờ phượng Thiên Chúa mà lại bất hiếu với cha mẹ.
Hơn thế nữa, Thánh Phaolô trong thư gửi tín hữu Êphêxô còn nhấn mạnh: “Hỡi kẻ làm con, hãy vâng lời cha mẹ theo tinh thần của Chúa, vì đó là điều phải đạo. Hãy tôn kính cha mẹ, đó là điều răn thứ nhất kèm theo lời hứa: để ngươi được hạnh phúc và hưởng thọ trên mặt đất này” (Ep 6,1-3).
Điều răn này không chỉ đơn thuần là một mệnh lệnh luân lý, mà còn là một con đường dẫn đến hạnh phúc và bình an. Khi chúng ta hiếu kính ông bà, cha mẹ, chúng ta đang sống đúng với ý định nguyên thủy của Thiên Chúa về gia đình. Gia đình là “Hội Thánh tại gia”. Chính trong mái ấm gia đình, đức tin được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Ông bà, cha mẹ là những người thầy đầu tiên dạy chúng ta biết yêu thương, biết cầu nguyện và biết sống công chính.
Sự gặp gỡ giữa Đạo Hiếu và Đức Tin
Vì thế, Đạo Hiếu của người Công giáo chúng ta hôm nay vừa mang chiều kích nhân bản sâu sắc, vừa mang chiều kích siêu nhiên cao vời.
Chiều kích nhân bản: Chúng ta chăm sóc, phụng dưỡng ông bà cha mẹ lúc tuổi già sức yếu. Chúng ta biếu quà Tết, chúc thọ các ngài, làm cho các ngài vui lòng. Đó là những nghĩa cử đẹp của đạo làm con.
Chiều kích siêu nhiên: Chúng ta nhìn thấy nơi các ngài hình ảnh của Thiên Chúa là Cha, Đấng đã sinh thành và nuôi dưỡng chúng ta. Chúng ta yêu thương và phục vụ các ngài vì đó là thánh ý Chúa. Và hơn hết, chúng ta còn có bổn phận thiêng liêng là cầu nguyện cho các ngài.
Với ông bà cha mẹ còn sống, chúng ta cầu xin Chúa ban cho các ngài sức khỏe phần hồn phần xác, để các ngài luôn là chỗ dựa vững chắc và là tấm gương sáng cho con cháu.
Với ông bà cha mẹ đã qua đời, chúng ta tín thác các ngài vào lòng thương xót của Chúa, xin Ngài sớm đưa các ngài về hưởng tôn nhan Chúa trên quê trời. Đó là đỉnh cao của lòng hiếu thảo, một hành vi đức tin mà chỉ người Công giáo mới có thể thực hiện.
Nhìn lên bàn thờ tổ tiên được trang hoàng trong ngày Tết, nhìn về hàng ghế của ông bà cha mẹ đang hiện diện trong Nhà thờ, mỗi người chúng ta hãy tự vấn lòng mình:
- Tôi đã thực sự hiếu thảo với ông bà cha mẹ chưa? Hay tôi còn vô tâm, bận rộn với công việc và những mối lo riêng?
- Tôi có dành thời gian để lắng nghe, sẻ chia và làm cho các ngài vui lòng không?
- Và quan trọng hơn, tôi có cầu nguyện cho các ngài mỗi ngày, như một cách báo hiếu thiêng liêng nhất không?
Thánh lễ hôm nay mời gọi chúng ta hãy thể hiện lòng hiếu thảo một cách trọn vẹn. Hãy trở về nhà sau thánh lễ với một nụ cười thật tươi, một cái ôm thật chặt dành cho ông bà cha mẹ. Hãy thắp lên nén hương tưởng nhớ tổ tiên và cùng nhau đọc kinh cầu nguyện cho các ngài. Hãy biến những ngày Tết trở thành những ngày của yêu thương, của sum vầy, và biểu tỏ đức tin.
Ước gì, trong năm mới này, mỗi người chúng ta không chỉ cầu xin nhiều ơn lành cho bản thân, mà còn biết chọn sống đạo hiếu như một con đường rất cụ thể để sống đức tin của mình. Amen.
Lm. Fx. Nguyễn
